آیا قیمت دلار بر نوسانات تورمی اثر دارد؟؛
قیمت دلار در ایران چگونه تعیین میشود؟
مهمترین نظامهای ارزی مرسوم چیست؟ پیشینه و روند نرخ ارز در ایران چگونه بوده؟ نظام ارزی در اقتصاد ایران در زمانهای مختلف تاکنون از کدام نظام تبعیت نموده؟ چه آثاری بر اقتصاد ایران گذاشته؟

گروه اقتصادی اندیشکده برهان/ سید محمد رضوی؛ به عقیدهی بسیاری از اقتصاددانان، متغیر نرخ ارز به واسطهی تأثیرات عمیقی که بر سایر متغیرهای کلان اقتصادی نظیر تولید، اشتغال و به تبع آن سرمایهگذاری و نرخ سود بانکی (خصوصاً در کشورهایی که دارای تعاملات گسترده در نظام مالی بینالملل هستند) میگذارد، جزء مهمترین متغیرهای قیمتی در اقتصاد است و مدیریت و تنظیم صحیح آن در قالب یک نظام ارزی صحیح و منطقی میتواند در تحریک شاخصهای عمدهی اقتصادی به سمت اقتصادی پویا، راهگشا و اثرگذار باشد. بر این اساس و با توجه به وابستگی شدید اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی ، مدیریت نرخ ارز در اقتصاد ایران همواره یکی از چالشهای عمدهی سیاستگذاران اقتصاد کشور، حداقل طی پنجاه سال اخیر بوده و همواره مباحث چالشبرانگیزی حول نحوهی تعیین نرخ ارز، چه در محافل دانشگاهی و چه در میان تصمیمسازان و تصمیمگیران اقتصادی، در جریان بوده است.
تعیین نرخ ارز از یک طرف نقش مؤثری در صادرات و واردات و به تبع آن تنظیم و تعدیل تراز تجاری و تراز پرداختهای کشور دارد و از طرف دیگر، از نقش مؤثری در تعیین قدرت رقابتی تولیدکنندگان داخلی در برابر رقبای خارجی در بازارهای داخلی و خارجی و به تبع آن تعیین میزان تولید و اشتغال برخوردار است. کاهش نرخ واقعی ارز در کوتاهمدت، از مسیر کاهش استفاده از ظرفیتهای موجود (تضعیف صادرات) بر تولید اثر منفی داشته، اما از مسیر افزایش ایجاد ظرفیتهای جدید تولید (به تبع کاهش قیمت تمامشدهی ماشینآلات و مواد اولیهی وارداتی)، اثر مثبتی به جا میگذارد. اما در بلندمدت، کاهش نرخ واقعی ارز، هم از مسیر کاهش استفاده از ظرفیتهای موجود و هم از مسیر کاهش ایجاد ظرفیتهای جدید تولید، موجب تضعیف تولید و اشتغال داخلی میشود.
تعیین نرخ ارز همچنین میتواند بر سطح عمومی قیمتها و به تبع آن تورم نیز مؤثر باشد. ضمن اینکه خود نیز به نحوی متأثر از تورم است. البته یک تحلیل رایج از تأثیر تغییرات نرخ ارز بر نرخ تورم این است که افزایش نرخ ارز به عنوان یکی از عوامل افزایش تورم شناخته میشود. بر اساس این دیدگاه، افزایش نرخ ارز موجب افزایش قیمت کالاهای وارداتی میشود که یا کالاهای مصرفی هستند و افزایش قیمت آنها به طور مستقیم تورم را افزایش میدهد یا کالاهای واسطهای و سرمایهای هستند و افزایش قیمت آنها از طریق افزایش هزینههای تولید بر تورم اثر میگذارد. البته مطابق برخی بررسیهای انجامشده، کاهش نرخ واقعی ارز نمیتواند در بلندمدت اثر قابل توجهی بر نرخ تورم داشته باشد. بنابراین تغییر نرخ ارز، مجموعهای از تغییرات متفاوت و حتی متضاد را در بخش خارجی و داخلی اقتصاد به همراه دارد که برآیند آن میتواند عملکرد اقتصاد کشور را تحت تأثیر مثبت یا منفی قرار دهد.
برچسب:
نویسنده: باران پارسامنش
تاريخ: سه
شنبه
11 دی
1397 ساعت: 20:43